Web sitesi yayına alındıktan sonra yapılması gerekenler: güncellemeler, yedekleme, SSL ve alan adı takibi, güvenlik, içerik ve hız bakımı. Neden ihmal edilmemeli?
Web sitesi bakımı; yazılım ve eklenti güncellemelerini, düzenli yedeklemeyi, SSL sertifikası ve alan adı takibini, güvenlik kontrollerini, içerik güncellemelerini ve hız iyileştirmelerini kapsar. Yayına alınan bir site kendi haline bırakıldığında zamanla yavaşlar, güvenlik açıkları oluşabilir ve bilgileri eskir. Bu yazı, sitesi olan ya da yeni site yaptıran işletmelerin bakımın neleri içerdiğini anlamasına yardımcı olur.
Web sitesi yayına alındıktan sonra iş biter mi?
Hayır, yayına alma sitenin hayatının başlangıcıdır. Sitenin üzerinde çalıştığı yazılımlar güncellenir, tarayıcılar değişir, işletmenizin bilgileri ve ürünleri yenilenir. Bir dükkânın vitrini nasıl düzenli olarak temizlenip yenileniyorsa, web sitesinin de düzenli ilgiye ihtiyacı vardır.
Bakımı yapılmayan sitelerde sık görülen sorunlar şunlardır:
- Süresi dolan alan adı nedeniyle sitenin ve e-postaların çalışmaması
- SSL sertifikası yenilenmediği için tarayıcının "güvenli değil" uyarısı göstermesi
- İletişim formunun fark edilmeden çalışmaz hale gelmesi
- Eski çalışma saatleri, adres veya telefon numaraları
Yazılım ve eklenti güncellemeleri neden önemlidir?
Güncellemeler, yazılımda bulunan güvenlik açıklarını kapatır ve hataları giderir. WordPress gibi içerik yönetim sistemleri, bunlara eklenen eklentiler ve temalar zaman zaman güncelleme yayınlar. Sunucudaki PHP gibi yazılımların sürümleri de belirli aralıklarla yenilenir. Güncellenmeyen eski sürümler, bilinen açıklar nedeniyle saldırganların sık hedef aldığı noktalardır.
Öte yandan güncellemeler dikkatsiz yapıldığında bir eklentinin diğeriyle uyumsuzluğu siteyi bozabilir. Bu nedenle güncellemeden önce yedek almak ve güncelleme sonrasında sitenin temel sayfalarını tek tek kontrol etmek gerekir.
Web sitesinin yedeği nasıl ve ne sıklıkla alınmalı?
Yedekleme, bir sorun anında sitenizi çalışan son haline geri döndürebilmenin güvenilir yoludur. Yedek hem site dosyalarını hem de veritabanını kapsamalıdır. Ne sıklıkla alınacağı sitenin ne kadar sık değiştiğine bağlıdır: her gün sipariş alan bir e-ticaret sitesiyle yılda birkaç kez güncellenen bir tanıtım sitesinin ihtiyacı aynı değildir.
- Yedekleri yalnızca sitenin bulunduğu sunucuda tutmayın, ayrı bir yerde de saklayın.
- Önemli değişikliklerden ve güncellemelerden önce ek bir yedek alın.
- Yedeğin gerçekten geri yüklenebildiğini ara sıra deneyin.
- Yedeklerin bir kopyasını taşınabilir disk gibi çevrimdışı bir ortamda saklamak ek güvence sağlar.
SSL sertifikası ve alan adı takibi neden önemlidir?
SSL sertifikası, ziyaretçi ile site arasındaki bağlantıyı şifreler ve adresin https ile açılmasını sağlar. Sertifikanın süresi dolduğunda tarayıcılar ziyaretçiye güvenlik uyarısı gösterir; bu da ziyaretçinin siteye duyduğu güveni zedeler. Otomatik yenilenen sertifikalarda bile yenilemenin gerçekten gerçekleştiği kontrol edilmelidir.
Alan adı ve hosting de belirli dönemler için kiralanır. Yenileme tarihleri kaçırıldığında site ve kurumsal e-postalar birlikte çalışmaz hale gelebilir. Yenileme bildirimlerinin aktif olarak kullandığınız bir e-posta adresine gittiğinden emin olun.
Güvenlik için düzenli olarak neler kontrol edilmeli?
Güvenlik tek seferlik bir ayar değil, süreklilik isteyen bir takiptir. Şu adımlar, küçük bir işletme sitesi için temel bir güvenlik düzeni oluşturur:
- Yönetim paneli için güçlü ve benzersiz şifreler kullanın, mümkünse iki adımlı doğrulamayı açın.
- Artık sizinle çalışmayan kişilerin kullanıcı hesaplarını kapatın.
- Kullanılmayan eklenti ve temaları silin.
- Zararlı yazılım taraması yapın; tanımadığınız dosya ve kullanıcıları inceleyin.
- Formlarda spam korumasını açık tutun.
İçerik ve performans bakımı neleri içerir?
İçerik bakımı; çalışma saatleri, adres, telefon, ürünler, fiyat listeleri ve kampanyalar gibi bilgilerin güncel tutulmasıdır. Ziyaretçi sitede eski bir bilgi gördüğünde işletmenin de güncel olmadığını düşünebilir. Yeni hizmetler, duyurular ve blog yazıları eklemek ise müşterilerin farklı aramalarla sitenize ulaşma ihtimalini artırır.
Performans bakımı, sitenin hızlı açılmasıyla ilgilidir. Büyük görsellerin sıkıştırılması, önbellek (cache) ayarları, gereksiz eklentilerin kaldırılması ve kırık bağlantıların düzeltilmesi bu işin parçasıdır. Google'ın ücretsiz Search Console ve PageSpeed Insights araçları, sitenizdeki hız ve dizin sorunlarını görmenize yardımcı olur.
Aşağıdaki tablo bakım işlerini kısaca özetler:
| Bakım işi | Amacı | Önerilen zaman |
|---|---|---|
| Yazılım güncellemeleri | Güvenlik açıklarını kapatmak | Güncelleme çıktıkça, yedek aldıktan sonra |
| Yedekleme | Sorun anında geri dönebilmek | Sitenin değişme sıklığına göre düzenli |
| SSL ve alan adı | Kesintisiz ve güvenli erişim | Yenileme tarihlerinden önce |
| Form testi | Gelen talepleri kaçırmamak | Ayda bir deneme mesajı |
| İçerik | Bilgilerin doğru kalması | İşletmede her değişiklikte |
| Hız kontrolü | Ziyaretçiyi bekletmemek | Büyük değişikliklerden sonra |
Elazığ'da web sitesi bakımını nasıl planlayabilirsiniz?
Sitenizi kim yaptıysa, yayına aldıktan sonra hangi bakım işlerinin onda, hangilerinin sizde olacağını baştan konuşmanız gerekir. General Bilgisayar Elazığ'da web tasarım hizmeti veriyor; yeni bir site yaptırırken yayın sonrası güncellemelerin, yedeklemenin ve içerik değişikliklerinin nasıl yürüyeceğini teklif aşamasında birlikte netleştirebiliriz. Web tasarım seçeneklerini ana sayfadaki paketler bölümünde görebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Web sitesi bakımı yaptırmazsam ne olur?
Site bir süre sorunsuz çalışmaya devam edebilir, ancak güncellenmeyen yazılımlar zamanla güvenlik riski oluşturur. Alan adı veya SSL yenilemesinin kaçırılması gibi durumlarda ise site bir anda erişilemez hale gelebilir.
Sade bir tanıtım sitesi de bakım ister mi?
Evet, ama ihtiyacı daha azdır. İçerik yönetim sistemi kullanmayan sade bir sitede eklenti güncellemesi gibi işler olmayabilir; yine de alan adı, SSL, hosting, iletişim bilgileri ve form kontrolleri gerekir.
Sitemdeki içerikleri kendim güncelleyebilir miyim?
Site bir yönetim paneliyle yapıldıysa metin, görsel ve ürün gibi içerikleri kendiniz güncelleyebilirsiniz. Yazılım güncellemeleri ve yedekleme gibi teknik işler için ise bu konuda deneyimli birinden destek almak daha güvenlidir.
Sitemin saldırıya uğradığını nasıl anlarım?
Tanımadığınız sayfaların veya bağlantıların görünmesi, sitenin başka adreslere yönlendirmesi, Google'da sitenizle ilgisiz başlıkların çıkması ve hosting firmasından gelen uyarılar başlıca belirtilerdir. Böyle bir durumda önce temiz bir yedeğe ulaşabildiğinizden emin olun.
Web sitenizin bakımıyla ilgili sorularınız için bize ulaşabilirsiniz.